จริยธรรมการวิจัย ชุดที่ 2

เพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐานสากลในการคุ้มครองผู้มีส่วนร่วมในการวิจัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยได้มีประกาศแต่งตั้งคณะกรรมการพิจารณาจริยธรรมการวิจัยในคน กลุ่มสหสถาบัน ชุดที่ 2 ตามระเบียบจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยว่าด้วยเรื่องการส่งเสริมจริยธรรมการวิจัยในคน เพื่อพิทักษ์สิทธิและสวัสดิภาพของกลุ่มตัวอย่างหรือผู้มีส่วนร่วมในการวิจัย เพื่อให้การดำเนินการวิจัยเป็นไปอย่างถูกต้องตามหลักจริยธรรมการวิจัยในคนที่ยอมรับในระดับชาติและระดับสากล คณะกรรมการพิจารณาจริยธรรมการวิจัยในคนกลุ่มสหสถาบัน ชุดที่ 2 มีหน้าที่พิจารณาทบทวนโครงการวิจัยในสาขาสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ ศิลปกรรมศาสตร์ และสาขาอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้เพื่อช่วยเหลือดูแลไม่ให้อาจารย์ นักวิจัย และนิสิตบัณฑิตศึกษาที่ทำวิจัยเป็นวิทยานิพนธ์ มีปัญหาในการขอรับทุนอุดหนุนการวิจัยจากแหล่งทุนภายนอก การตีพิมพ์ในวารสารระดับชาติและนานาชาติ ตลอดจนการขอตำแหน่งทางวิชาการ

คณะกรรมการพิจารณาจริยธรรมการวิจัยในคน กลุ่มสหสถาบัน ชุดที่ 2 มีขอบเขตความรับผิดชอบ ดังต่อไปนี้

การพิจารณาทบทวนข้อเสนอโครงการวิจัยฉบับสมบูรณ์/โครงร่างวิทยานิพนธ์ฉบับสมบูรณ์ แบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ การพิจารณาทบทวนแบบกรณียกเว้น (Exemption Review) การพิจารณาทบทวนแบบลดขั้นตอนหรือแบบเบ็ดเสร็จ (Expedited Review) และการพิจารณาทบทวนแบบเต็มขั้นตอนหรือแบบคณะกรรมการครบองค์ประชุม (Full Board Review) ดังรายละเอียดต่อไปนี้

ประเภทที่ 1 การพิจารณาทบทวนแบบกรณียกเว้น (Exemption Review)
ประเภทที่ 2 การพิจารณาทบทวนแบบลดขั้นตอน (Expedited Review)
ประเภทที่ 3 การพิจารณาทบทวนแบบเต็มขั้นตอน (Full Board Review)

คณะกรรมการพิจารณาจริยธรรมการวิจัยในคน กลุ่มสหสถาบัน ชุดที่ 2 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ยึดถือกรอบและหลักการสากลเกี่ยวกับจริยธรรมการวิจัยในคน ซึ่งสรุปสาระสำคัญได้จากเอกสารข้างล่างนี้ อย่างไรก็ตาม ได้ปรับแนวคิดและมุมมองต่างๆ ให้เข้ากับสถานการณ์และวิธีการวิจัยทางสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และศิลปกรรมศาสตร์ เท่าที่จะทำได้ เพื่อให้สอดคล้องและเหมาะสมกับธรรมชาติของการศึกษาวิจัยเกี่ยวกับสังคม วัฒนธรรม ศิลปะ และภาษา ซึ่งมนุษย์แต่ละเชื้อชาติเผ่าพันธุ์ได้สร้างขึ้น รวมทั้งความพยายามในการธำรงรักษาและพัฒนา คณะกรรมการยึดถือหลักการสากล เกี่ยวกับจริยธรรมการวิจัย ได้แก่

1. แนวทางจริยธรรมการทำวิจัยในคนแห่งชาติ ชมรมจริยธรรมการวิจัยในคนในประเทศไทย พ.ศ.2550 (Click)
2. แนวทางจริยธรรมการทำวิจัยที่เกี่ยวข้องกับมนุษย์ ฉบับปรับปรุงครั้งที่ 2 พ.ศ. 2564 (Click)
3. ปฏิญญาเฮลซิงกิ (Declaration of Helsinki – DoH) ฉบับแก้ไขปี 2024 (ฉบับครบรอบ 60 ปี) (Click)
4. The Belmont Report (Click)
5. WHO & ICH Guidelines for Good Clinical Practice ทั้งนี้ต้องไม่ขัดต่อกฎหมายของประเทศและกฎระเบียบอื่นๆ ในประเทศไทย
6. แนวทางจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ด้านสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ สถาบันวิจัยระบบสาธารณะสุข (พ.ศ. 2567)
7. ต้นแบบเอกสารข้อมูลและเอกสารแสดงเจตนาเข้าร่วมการวิจัยทางสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ สถาบันวิจัยระบบสาธารณะสุข (พ.ศ. 2567)
8. พระราชบัญญัติการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ การวิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2562 (Click)
9. พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 (Click)
10. พระราชบัญญัติสุขภาพจิต พ.ศ. 2551 (Click)
11. พระราชบัญญัติคุ้มครองเด็ก พ.ศ. 2546 (Click)
12. พระราชบัญญัติส่งเสริมการพัฒนาเด็กและเยาวชนแห่งชาติ พ.ศ. 2550 และแก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2560 (Click)
13. พระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนแะลครอบครัว พ.ศ. 2553 (Click)

(ข้อมูล 23 เมษายน 2569)

1. สอดคล้องกับวัตถุประสงค์การวิจัย
2. มีมาตรฐานได้ผ่านการรับรองจากผู้ทรงคุณวุฒิแล้ว เช่น IOC (Index of Item-Objective Congruence), ค่า CVI (Content Validity Index), การพิจารณาด้านเนื้อหาและภาษา เป็นต้น ที่เหมาะสมในการประเมินคุณภาพ
3. หากเครื่องมือมีเจ้าของ มีเอกสารแสดงว่าได้รับอนุญาตให้ใช้

(ข้อมูล 23 เมษายน 2569)

1. กระบวนการขอความยินยอมเข้าร่วมวิจัยชัดเจนว่าเป็นไปด้วยความสมัครใจ ไม่บังคับ หรือชักจูงอย่างไม่เหมาะสม ปฏิเสธการเข้าร่วมวิจัยได้ทุกขณะ โดยไม่ต้องอธิบายเหตุผล และไม่เสียผลประโยชน์ที่พึงได้รับ

2. ไม่เก็บข้อมูลส่วนตัวหรือข้อมูลอื่นที่ไม่อยู่ในวัตถุประสงค์การวิจัย

3. ระบุประโยชน์ของการวิจัยที่มีต่อผู้เข้าร่วมวิจัยทั้งโดยทางตรงและทางอ้อม หรือ ต่อชุมชน สังคมโดยรวม หรือ ต่อวิชาการ 

4. คำนึงถึงความเสี่ยงทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจ สังคม และเศรษฐกิจ หรือความไม่สะดวกที่อาจเกิดขึ้น ในการเข้าร่วมโครงการวิจัย ทั้งที่อาจเกิดขึ้นกับผู้เข้าร่วมวิจัยหรือนักวิจัย

5. มีความเสี่ยงที่พอเหมาะกับประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับจากการทำวิจัย คือเหตุผลที่รับฟังได้

6. มีการวางแผนป้องกัน และ เฝ้าระวังอย่างเหมาะสม ในเรื่องความเสี่ยง/อันตราย/เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ที่อาจเกิดขึ้นแก่ผู้เข้าร่วมวิจัย รวมทั้งมีมาตรการให้ความช่วยเหลือรับผิดชอบดูแลอย่างเพียงพอ เหมาะสม หากเกิดเหตุการณ์ดังกล่าว

7. การชดเชย ค่าเสียเวลา ค่าเดินทาง/สวัสดิการต่าง ๆ ที่มีความเหมาะสม 

8. มีแผนการรักษาความเป็นส่วนตัว/ความลับเกี่ยวกับข้อมูลของผู้เข้าร่วมวิจัย เป็นต้นว่า เมื่อเสร็จการวิจัย ภาพถ่าย/เสียงบันทึก จะทำลาย หากใช้ต่อต้องมีการขอการยินยอม

9. มีเหตุผลสนับสนุนเพียงพอในการนำกลุ่มเปราะบางเข้าร่วมโครงการวิจัย และมีมาตรการระมัดระวังอันตรายอย่างสมเหตุสมผล

(ข้อมูล 23 เมษายน 2569)

1. ผู้วิจัยมีความรู้และประสบการณ์รวมทั้งมีเวลาเพียงพอที่จะทำการวิจัย

2. มีสิ่งอำนวยความสะดวก/วัสดุ/อุปกรณ์ เพียงพอ

3. มีงบประมาณเหมาะสมในการจัดการงานวิจัย

4. ไม่มีประวัติด่างพร้อย

5. สามารถปกป้องคุ้มครองตนจากอันตรายในการดำเนินการวิจัยได้

(ข้อมูล 23 เมษายน 2569)

1. ข้าพเจ้ารับทราบว่าเป็นการผิดจริยธรรมหากดำเนินการเก็บข้อมูลการวิจัยก่อนได้รับการอนุมัติ จากคณะกรรมการพิจารณาจริยธรรมการวิจัยฯ
2. หากใบรับรองโครงการวิจัยหมดอายุ การดำเนินการวิจัยต้องยุติ เมื่อต้องการต่ออายุต้องขออนุมัติใหม่ล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 1 เดือน พร้อมส่งรายงานความก้าวหน้าการวิจัย
3. ต้องดำเนินการวิจัยตามที่ระบุไว้ในโครงการวิจัยอย่างเคร่งครัด
4. ใช้เอกสารข้อมูลสำหรับผู้เข้าร่วมวิจัย ใบยินยอมของผู้เข้าร่วมวิจัย และเอกสารเชิญเข้าร่วมวิจัย (ถ้ามี) เฉพาะที่ประทับตราคณะกรรมการเท่านั้น
5. หากเกิดเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ร้ายแรงในสถานที่เก็บข้อมูลที่ขออนุมัติจากคณะกรรมการต้องรายงานคณะกรรมการภายใน 5 วันทำการ
6. หากมีการเปลี่ยนแปลงการดำเนินการวิจัย ให้ส่งคณะกรรมการพิจารณารับรองก่อนดำเนินการ
7. โครงการวิจัยไม่เกิน 1 ปี ส่งแบบรายงานสิ้นสุดโครงการวิจัย และบทคัดย่อผลการวิจัย
   – ภายใน 30 วัน เมื่อโครงการวิจัยเสร็จสิ้น สำหรับโครงการวิจัยที่เป็นวิทยานิพนธ์ให้ส่งบทคัดย่อผลการวิจัย
   – ภายใน 30 วัน เมื่อโครงการวิจัยเสร็จสิ้น

สำนักงานคณะกรรมการฯ ประทับตราคณะกรรมการฯ เลขที่โครงการวิจัย วันที่รับรอง วันหมดอายุในโครงการวิจัย เอกสารข้อมูลสำหรับผู้เข้าร่วมวิจัยและการแสดงความยินยอม เอกสารเครื่องมือต่างๆ ที่ใช้ เอกสารประชาสัมพันธ์ และให้ผู้วิจัยใช้เอกสารดังกล่าวที่มีข้อความตรงกับที่ได้ประทับตราจากคณะกรรมการฯ

(ข้อมูล 23 เมษายน 2569)

• CHULA MOOC จริยธรรมการวิจัยในคน https://mooc.chula.ac.th/course-detail/62
• จริยธรรมการวิจัยในคน ของ Chula MOOC https://mooc.chula.ac.th/course-detail/62
• จริยธรรมการวิจัยในมนุษย์เบื้องต้น | Basic Human Subject Protection Course NU ของ Thai MOOC https://lms.thaimooc.org
• จริยธรรมการวิจัยในคน ของ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ https://www.med-tu.org/GCP/
• CITI Program (Collaborative Institutional Training Initiative at the University of Miami) Human Subjects Research (HSR) https://about.citiprogram.org
• Protecting Human Research Participants; PHRP course เป็นหลักสูตรที่ออกแบบโดย National Institutes of Health (NIH) http://phrp.nihtraining.com/

• รองศาสตราจารย์ ดร.นวลน้อย ตรีรัตน์ ประธาน 
• รองศาสตราจารย์ ดร. สุมาลี ชิโนกุล รองประธาน 
• รองศาสตราจารย์ ดร.วรรณี แกมเกตุ กรรมการ 
• ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.หนึ่งหทัย แรงผลสัมฤทธิ์ กรรมการ 
• ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ยุพิน ภัทรพงศ์สันต์ กรรมการ 
• ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.อรรถพนธ์ พงษ์เลาหพันธุ์ กรรมการ 
• คุณปัทมากร คติธรรมนิตย์ กรรมการ 
• คุณวีรพงษ์ เกรียงสินยศ กรรมการ 
• ดร.ศยามล เจริญรัตน์ คณะกรรมการและเลขานุการ